In Parijs is deze zomer een lange vestingmuur ontdekt uit de Gallo-Romeinse tijd. De ontdekking zou een „belangrijke doorbraak” kunnen betekenen voor het onderzoek naar de oorsprong van de hoofdstad. Dat meldt het Franse ministerie van Cultuur.
Middenin Parijs, niet ver van de Notre-Dame, is een oude muur ontdekt die mogelijk iets zegt over het ontstaan van de stad. De Franse cultuurminister Catherine Pégard noemt het een ‘enorme doorbraak’. Het nog geen meter hoge muurtje kan namelijk bewijzen dat de stad is gesticht op Île de la Cité, het beroemde eiland in de Seine waar ook de kathedraal op staat.
De Europese Unie en Canada gaan samenwerken om belangrijke oceaanmetingen veilig te stellen. Nu de Verenigde Staten onder president Donald Trump de ene na de andere bezuiniging op wetenschap doorvoert, neemt de druk op andere landen toe. Ook Nederland draagt bij.
De Noorse overheid wil uiterlijk in 2028 een plan hebben voor de ontwikkeling van mijnbouwfaciliteiten bij het Fen Complex, de grootste bekende depositie van zeldzame aardmetalen in Europa. Het project, gelegen ongeveer 150 kilometer ten zuidwesten van Oslo, bevat naar schatting 15,9 miljoen ton zeldzame aardeoxiden die essentieel zijn voor elektrische voertuigen en defensieapparatuur. Milieuoverwegingen, waaronder de aanwezigheid van 78 bedreigde diersoorten, hebben het project lange tijd vertraagd. Industrieminister Cecilie Myrseth gaf aan dat de overheid eerder dit jaar het planningswerk heeft overgenomen van de gemeente om alternatieve locaties voor oppervlakte-installaties te onderzoeken. Bedrijf Rare Earths Norway hoopt begin jaren dertig te beginnen met de winning, waarmee Europa minder afhankelijk kan worden van Chinese leveranciers.
In het centrum van Parijs is afgelopen zomer een vestingmuur uit de Romeinse tijd gevonden. Het gaat mogelijk om de Gallische vesting Lutetia, die voor Parijs werd gebouwd. Het Franse ministerie van Cultuur noemt het een "historische ontdekking".
Het grensgebied bij Zuid-Limburg, het Italiaanse eiland Sardinië of het Duitse Saksen. Op een van deze plekken komt de Einstein Telescope te staan, een gigantische ondergrondse telescoop om zwaartekrachtgolven te meten. Gisteren kwam er nog een scenario bij: een telescoop bestaande uit twee delen, verspreid over Nederland én Italië. Deze landen waren lange tijd de grote concurrenten, maar gisteren werd duidelijk dat het kabinet een samenwerking met de Italianen onderzoekt. Nederland werkt al sinds 2015 samen met België en Duitsland om de telescoop te krijgen. De precieze locatie is nog niet du
De provincie Noord-Brabant investeert 4 miljoen euro in een nieuwe AI-supercomputer. Daarmee moeten lokale bedrijven, onderzoekers en overheden toegang krijgen tot veel krachtigere kunstmatige intelligentie voor onder meer kankeronderzoek.
Voor veel maatschappelijke problemen, van schulden tot gezonde voeding, bestaan vernieuwende oplossingen. Waarom krijgen deze innovaties zo moeilijk voet aan de grond?
Wat hebben stromingen in de Atlantische Oceaan met een ouderwets koffiefilter te maken?
De baarmoeder is niet alleen de plek waarin een kindje groeit, maar ook een bewegend orgaan. Dat ‘golven’ geeft inzicht in de gezondheid van de baarmoeder en de kans van slagen van een ivf-behandeling, ontdekte de Eindhovense gynaecoloog en emeritus hoogleraar Dick Schoot met zijn onderzoeksteam.
In The AI Doc hoopt Oscarwinnend regisseur Daniel Roher zijn paniek over de toekomst van de wereld te onderdrukken. Dat lukt niet helemaal, maar hij stelt de juiste vragen aan de juiste mensen – al zijn dat er wat te veel.
NADI, het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie, stelt 40 miljoen euro beschikbaar voor teams uit Nederland en Europa die de volgende energiezuinige AI-chips moeten ontwikkelen. Dit is het eerste programma van NADI sinds de aankondiging door Minister van Economische Zaken Heleen Herbert op Budgetdag, waarbij in totaal 500 miljoen euro voor het agentschap is gereserveerd om technologische doorbraken te financieren die niet door universiteiten of bedrijven worden gesteund. Samen met het Duitse SPRIND wil men minder afhankelijk worden van buitenlandse chips en het energieverbruik verlagen. De inschrijving loopt van 23 september tot 30 november; zeven teams krijgen elk 2,6 miljoen euro, waarna na acht maanden drie winnaars extra financiering ontvangen.
Het Universitair Medisch Centrum Utrecht waarschuwt zorgpersoneil om hun zakken te controleren voordat ze hun kleding in de was doen, omdat pennen en stiften grote problemen veroorzaken bij het wassen. Volgens RTL worden honderden uniformen per week weggegooid doordat schrijfgerei in de wasmachine terechtkomt. CleanLease, de wasserij van het UMC Utrecht, detecteert 99 procent van de vreemde voorwerpen via röntgenonderzoek, maar pennen blijven hardnekkig. Een enkele pen kan een hele waslading verpesten, wat leidt tot het weggooien van vijftig uniformen per week. Duurzaamheidsmanager Celina Kroon pleit voor gezond verstand door pens uit jassen en broekzakken te halen, gezien de bestaande tekorten aan materialen, personeel en budget in de zorgsector.
Het is een van de grootste technologische vraagstukken van dit moment: hoe krijgen we de energievraag van kunstmatige intelligentie (AI) omlaag? Het pas opgerichte Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) start daarom vandaag met een wedstrijd: ontwikkel energiezuinige AI-chips. In samenwerking met het Duitse agentschap SPRIND stelt NADI 40 miljoen euro beschikbaar voor de AI-Native Chip Design Challenge. Uit alle aanmeldingen zullen NADI en SPRIND zeven teams selecteren die een idee hebben voor energiezuinige AI-chips. Zij krijgen ieder 2,6 miljoen euro om dat idee uit te werken
Een enquête onder 14.000 mannen in zeven Europese landen toont aan dat meer dan de helft een nieuw mannelijk anticonceptiemiddel zou gebruiken binnen twaalf maanden na goedkeuring. Hoewel er acht producten in ontwikkeling zijn, zoals on-demand pillen en hormonale gels, houden financieringsachterstanden deze producten nog jaren van de markt. De Male Contraception Initiative wijst op het ontbreken van farmaceutische investeringen als belangrijkste belemmering, ondanks brede interesse bij mannen voor autonomie en verlichting van de anticonceptielast bij vrouwen.
De eerste Nederlandse AI-fabriek, inclusief een supercomputer en expertisecentrum, wordt geïnstalleerd op de Zernike Campus van de Rijksuniversiteit Groningen. Het project, dat in 2027 moet worden geplaatst en naar verwachting in 2028 volledig operationeel is, wordt gefinancierd door de Europese Unie (71 miljoen euro), de Nederlandse overheid (70 miljoen euro) en het herstelprogramma Nij Begun (60 miljoen euro). De fabriek dient voor onderzoekers, bedrijven en overheden om aan AI-tools te werken en veilige dataopslag te onderzoeken. Jouke de Vries, president van de RUG, benadrukt de economische impuls voor de regio, terwijl UMCG-decaan Wiro Niessen aangeeft dat AI helpt bij het voorspellen van optimale behandelingen op basis van ziekenhuisdata.
Een Duitse amateurarcheoloog heeft voor in totaal 934 denarii aan Romeinse munten gevonden. Dat staat gelijk aan driemaal het jaarsalaris van een Romeinse soldaat bijna tweeduizend jaar geleden.
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/09/22110708/230926WET_2036867907_.jpg)
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/09/23101014/230926CUL_2036836846_ai04.jpg)
